Nguyên nhân rối loạn cương thường không chỉ nằm ở dương vật. Khả năng cương phụ thuộc đồng thời vào mạch máu, thần kinh, hormone, cấu trúc dương vật và trạng thái tâm lý; vì vậy đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, béo phì, thuốc đang dùng, thiếu testosterone, tổn thương thần kinh và lo âu đều có thể góp phần gây bệnh. Đặc biệt, rối loạn cương mới xuất hiện ở nam giới trung niên có thể là dấu hiệu cần đánh giá nguy cơ tim mạch – chuyển hóa thay vì chỉ tự sử dụng thuốc cường dương.
Rối loạn cương là gì?
Rối loạn cương (erectile dysfunction – ED) là tình trạng kéo dài hoặc tái diễn việc không đạt được hoặc không duy trì được độ cương đủ cho hoạt động tình dục thỏa đáng. Một vài lần khó cương do căng thẳng, mệt, uống nhiều rượu hoặc thiếu ngủ chưa đủ để chẩn đoán ED.
EAU hiện chia nguyên nhân ED thành ba nhóm lớn: nguyên nhân thực thể, nguyên nhân tâm lý và nguyên nhân hỗn hợp. Tuy nhiên, trên thực tế phần lớn người bệnh có nhiều yếu tố cùng tồn tại, chẳng hạn một người vừa đái tháo đường gây tổn thương mạch máu vừa lo âu vì những lần quan hệ thất bại trước đó.
NIDDK cũng nhấn mạnh ED không phải một phần “bắt buộc” của quá trình lão hóa. Tuổi càng cao thì nguy cơ càng tăng, nhưng bệnh nền, thuốc, lối sống và sức khỏe tâm lý mới là những yếu tố cần được tìm kiếm.
Cương dương bình thường cần những yếu tố nào?
Để dương vật cương tốt, cơ thể phải phối hợp được ít nhất bốn hệ thống:
- Não và hệ thần kinh nhận kích thích tình dục.
- Các dây thần kinh truyền tín hiệu đến dương vật.
- Nitric oxide và các tín hiệu hóa học làm cơ trơn thể hang giãn.
- Máu đi vào thể hang đủ nhiều và được giữ lại đủ lâu.
Bất kỳ rối loạn nào ở các bước này đều có thể gây ED.
Vì thế, “máu lưu thông kém” chỉ là một trong nhiều nguyên nhân. Một người có mạch máu tương đối tốt nhưng tổn thương thần kinh sau phẫu thuật vùng chậu vẫn có thể khó cương; ngược lại, người có thần kinh bình thường nhưng xơ vữa động mạch nặng cũng có thể bị ED.
Nguyên nhân rối loạn cương do mạch máu
Rối loạn mạch máu là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất của ED, đặc biệt ở nam giới trung niên và lớn tuổi. Khi động mạch đưa máu đến thể hang bị tổn thương hoặc chức năng nội mô suy giảm, lượng máu vào dương vật không đủ để tạo và duy trì độ cương.
Các yếu tố thường liên quan gồm:
- Tăng huyết áp;
- Đái tháo đường;
- Rối loạn lipid máu;
- Xơ vữa động mạch;
- Bệnh mạch vành;
- Bệnh động mạch ngoại biên;
- Béo phì;
- Hội chứng chuyển hóa;
- Hút thuốc;
- Ít vận động.
Vì sao đái tháo đường dễ gây rối loạn cương?
Đái tháo đường có thể đồng thời làm tổn thương mạch máu và thần kinh, hai thành phần thiết yếu của cơ chế cương.
Đường huyết cao kéo dài góp phần gây rối loạn chức năng nội mô, giảm đáp ứng nitric oxide và tổn thương thần kinh ngoại biên. NIDDK ghi nhận nam giới mắc đái tháo đường có nguy cơ ED cao hơn đáng kể và có thể xuất hiện ED sớm hơn người không mắc bệnh.
Do đó, nam giới bị đái tháo đường khó cương cần quan tâm không chỉ đến thuốc ED mà còn:
- HbA1c;
- Huyết áp;
- Lipid;
- Cân nặng;
- Hút thuốc;
- Bệnh thần kinh do đái tháo đường.
Kiểm soát các yếu tố này vừa có lợi cho chức năng tình dục vừa giúp giảm biến chứng toàn thân.
Tăng huyết áp gây ED như thế nào?
Tăng huyết áp lâu ngày có thể làm tổn thương thành mạch và chức năng nội mô. Một số người còn đồng thời bị xơ vữa, đái tháo đường hoặc béo phì nên nguy cơ tăng thêm.
Một số thuốc điều trị huyết áp, đặc biệt một số thuốc lợi tiểu thiazide hoặc beta-blocker, từng được liên hệ với ảnh hưởng chức năng cương; tuy nhiên không phải mọi thuốc huyết áp đều gây ED và các thuốc thế hệ mới có thể trung tính hơn.
Không nên tự ngừng thuốc huyết áp vì khó cương. Bác sĩ có thể đánh giá liệu ED đến từ chính bệnh tăng huyết áp, thuốc hay cả hai và điều chỉnh nếu thật sự cần.
Rối loạn cương có phải dấu hiệu của bệnh tim mạch không?
Có thể.
Dương vật cần hệ mạch máu hoạt động tốt để cương. Vì động mạch dương vật có kích thước nhỏ, rối loạn chức năng nội mô hoặc xơ vữa có thể biểu hiện ở chức năng cương trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng tim mạch rõ.
EAU hiện xem ED là một dấu hiệu có liên quan đáng kể đến nguy cơ bệnh tim mạch, bệnh mạch vành, đột quỵ và tử vong tim mạch. Đặc biệt, ED mới xuất hiện ở người trẻ hoặc trung niên không nên chỉ được giải quyết bằng thuốc cường dương mà bỏ qua đánh giá nguy cơ tim mạch.
Các yếu tố nên kiểm tra gồm:
- Huyết áp;
- Đường huyết hoặc HbA1c;
- Cholesterol và triglyceride;
- Hút thuốc;
- Cân nặng/vòng bụng;
- Tiền sử gia đình;
- Khả năng gắng sức;
- Đau ngực hoặc khó thở khi vận động.
Điều này không có nghĩa người bị ED chắc chắn mắc bệnh tim. ED là một tín hiệu để đánh giá nguy cơ một cách hợp lý.
Nguyên nhân rối loạn cương do thần kinh
Khả năng cương cần tín hiệu thần kinh từ não, tủy sống và các dây thần kinh ngoại biên đến dương vật. Nếu đường truyền này bị tổn thương, cương có thể yếu hoặc không xuất hiện dù ham muốn vẫn còn.
EAU liệt kê nhiều nguyên nhân thần kinh như:
- Đa xơ cứng;
- Bệnh Parkinson;
- Tổn thương tủy sống;
- Đột quỵ;
- U hệ thần kinh trung ương;
- Bệnh đa dây thần kinh;
- Tổn thương thần kinh do đái tháo đường;
- Phẫu thuật vùng chậu hoặc sau phúc mạc.
Sau mổ tuyến tiền liệt vì sao dễ bị ED?
Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt căn điều trị ung thư có thể ảnh hưởng các bó thần kinh và hệ mạch quanh tuyến tiền liệt – dương vật.
Ngay cả khi thực hiện kỹ thuật bảo tồn thần kinh, khả năng cương có thể giảm trong thời gian sau mổ. Mức hồi phục phụ thuộc tuổi, chức năng cương trước mổ, mức độ bảo tồn thần kinh và bệnh nền mạch máu. EAU ghi nhận ED là vấn đề thường gặp sau phẫu thuật tuyến tiền liệt triệt căn cũng như sau một số phương pháp xạ trị vùng chậu.
Thiếu Testosterone có gây rối loạn cương không?
Có thể, nhưng testosterone thấp không phải nguyên nhân của mọi trường hợp ED.
Testosterone ảnh hưởng rõ đến:
- Ham muốn tình dục;
- Cương tự phát;
- Sức khỏe mô thể hang;
- Một phần đáp ứng tình dục.
Tuy nhiên, ở người đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch, nguyên nhân mạch máu và thần kinh thường rất quan trọng. EAU ghi nhận ED có thể đi cùng suy sinh dục, nhưng cần chẩn đoán thiếu testosterone đúng tiêu chuẩn trước khi cân nhắc điều trị hormone.
Những biểu hiện gợi ý nên kiểm tra testosterone gồm:
- Giảm ham muốn rõ;
- Giảm cương buổi sáng;
- ED kèm mệt mỏi;
- Giảm khối cơ;
- Tinh hoàn nhỏ hoặc bất thường;
- Tiền sử bệnh tuyến yên;
- Sử dụng opioid dài hạn.
Xét nghiệm thường bao gồm testosterone toàn phần buổi sáng lúc đói; nếu thấp cần được xác nhận và đánh giá thêm tùy trường hợp.
Không nên tự dùng testosterone chỉ vì tadalafil hoặc sildenafil chưa đạt hiệu quả.
Các rối loạn nội tiết khác có thể gây ED
Ngoài testosterone thấp, các vấn đề nội tiết khác cũng có thể ảnh hưởng chức năng tình dục, chẳng hạn:
- Rối loạn tuyến giáp;
- Bệnh tuyến yên;
- Rối loạn cortisol;
- Tăng prolactin ở một số trường hợp;
- Các rối loạn nội tiết phối hợp.
Tuy nhiên, không phải người ED nào cũng cần làm toàn bộ “bộ xét nghiệm hormone”. Xét nghiệm nên dựa vào triệu chứng, khám và testosterone ban đầu.
Thuốc nào có thể gây rối loạn cương?
Một số thuốc có thể ảnh hưởng ham muốn, hệ thần kinh, hormone hoặc huyết áp và từ đó góp phần gây ED.
Những nhóm thường được nhắc đến gồm:
- Một số thuốc hạ huyết áp;
- Một số thuốc chống trầm cảm, đặc biệt SSRI;
- Thuốc chống loạn thần;
- Thuốc kháng androgen;
- Thuốc ức chế 5-alpha reductase;
- Một số liệu pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
Ngoài ra, rượu quá mức và một số chất gây nghiện hoặc chất kích thích cũng có thể ảnh hưởng khả năng cương.
Nếu nghi thuốc gây ED có nên ngừng thuốc không?
Không nên tự ngừng.
Một thuốc có thể rất quan trọng để kiểm soát tăng huyết áp, trầm cảm hoặc bệnh tim. Việc dừng đột ngột đôi khi nguy hiểm hơn ED.
Cách phù hợp là cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ:
- Thuốc kê đơn;
- Thuốc không kê đơn;
- Thực phẩm bổ sung;
- Testosterone hoặc steroid nếu có;
- Rượu và chất sử dụng thường xuyên.
Bác sĩ có thể đổi thuốc, điều chỉnh liều hoặc điều trị ED song song nếu phù hợp.
Rượu bia, thuốc lá và chất kích thích ảnh hưởng cương như thế nào?
Hút thuốc
Hút thuốc gây tổn thương nội mô và thúc đẩy bệnh mạch máu, vì vậy là một yếu tố nguy cơ có thể thay đổi của ED. EAU xếp hút thuốc cùng béo phì, ít vận động và bệnh tim mạch vào nhóm yếu tố quan trọng.
Rượu bia
Một lượng rượu lớn trong một lần có thể làm giảm đáp ứng thần kinh và khiến khó cương tạm thời. Lạm dụng kéo dài còn liên quan bệnh gan, thần kinh, nội tiết và sức khỏe tâm lý, tất cả đều có thể ảnh hưởng chức năng tình dục.
Ma túy và steroid đồng hóa
EAU liệt kê cocaine, heroin, methadone, một số chất tổng hợp và steroid đồng hóa trong nhóm yếu tố có thể liên quan đến ED.
Steroid đồng hóa đặc biệt có thể làm trục nội tiết bị ức chế sau sử dụng, dẫn đến testosterone nội sinh thấp, giảm ham muốn và các vấn đề sinh sản.
Rối loạn cương do tâm lý có thường gặp không?
Có. Tuy nhiên, không nên mặc định ED ở người trẻ là “do tâm lý”.
Các yếu tố tâm lý có thể gồm:
- Lo âu về khả năng tình dục;
- Stress;
- Trầm cảm;
- Xung đột quan hệ;
- Áp lực phải duy trì độ cương;
- Trải nghiệm tình dục tiêu cực;
- Sợ thất bại sau một vài lần khó cương.
EAU phân loại ED tâm lý thành dạng tổng quát và dạng tình huống, chẳng hạn ED chỉ xuất hiện với một hoàn cảnh hoặc một bạn tình nhất định.
Một vòng xoắn thường gặp là:
Một lần khó cương → lo sẽ thất bại lần sau → tăng tập trung vào độ cương → giảm kích thích tình dục → tiếp tục khó cương.
Tuy nhiên, nguyên nhân tâm lý và thực thể thường cùng tồn tại.
Còn cương buổi sáng có chứng minh ED chỉ do tâm lý?
Không.
Cương buổi sáng hoặc cương khi thủ dâm vẫn còn có thể gợi ý hệ thống mạch – thần kinh còn khả năng hoạt động, nhưng không đủ để loại trừ bệnh thực thể.
Ngược lại, mất cương buổi sáng cũng có thể chịu ảnh hưởng bởi:
- Tuổi;
- Chất lượng giấc ngủ;
- Thiếu testosterone;
- Bệnh mạch máu;
- Stress.
Do đó, bác sĩ cần xem toàn bộ bệnh sử thay vì dựa vào một dấu hiệu.
Bệnh Peyronie và bất thường cấu trúc có gây ED không?
Có.
Peyronie gây hình thành mảng xơ ở bao trắng thể hang, có thể làm dương vật:
- Cong;
- Ngắn;
- Lõm;
- Biến dạng dạng đồng hồ cát;
- Đau khi cương.
Một số người vẫn tạo được cương nhưng biến dạng khiến quan hệ khó. Người khác đồng thời có ED do mạch máu hoặc do chính bệnh gây mất ổn định cấu trúc và lo âu. EAU xếp Peyronie và các bất thường cấu trúc dương vật vào nhóm nguyên nhân có thể gây ED.
Bệnh thận và bệnh gan có gây rối loạn cương không?
Có thể.
Bệnh thận mạn và bệnh gan mạn có thể ảnh hưởng ED thông qua nhiều cơ chế:
- Rối loạn mạch máu;
- Thay đổi hormone;
- Bệnh thần kinh;
- Mệt mỏi mạn tính;
- Thuốc;
- Tình trạng toàn thân;
- Tâm lý.
EAU liệt kê cả suy thận mạn và bệnh gan mạn trong những tình trạng có thể liên quan đến ED qua nhiều cơ chế phối hợp.
Ở nhóm này, việc điều trị phải cân nhắc chức năng gan – thận trước khi dùng thuốc PDE5 hoặc thực phẩm bổ sung.
Ngưng thở khi ngủ và thiếu ngủ có liên quan đến ED không?
Có mối liên hệ.
EAU liệt kê rối loạn giấc ngủ, bao gồm ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ, trong nhóm tình trạng liên quan ED.
Nam giới có:
- Ngáy lớn;
- Ngưng thở khi ngủ được người nhà ghi nhận;
- Buồn ngủ ban ngày;
- Béo phì;
- Tăng huyết áp khó kiểm soát;
- Giảm testosterone hoặc ED;
nên được cân nhắc đánh giá ngưng thở khi ngủ.
Ngủ đủ không phải thuốc chữa mọi ED, nhưng sức khỏe giấc ngủ có vai trò đáng kể đối với nội tiết, tâm lý và tim mạch.
Tuổi cao có phải nguyên nhân trực tiếp gây rối loạn cương?
Tuổi làm nguy cơ tăng nhưng ED không phải kết quả tất yếu của lão hóa.
Nam giới lớn tuổi thường tích lũy nhiều yếu tố nguy cơ hơn:
- Tăng huyết áp;
- Đái tháo đường;
- Xơ vữa;
- Béo phì;
- Thuốc;
- Testosterone giảm;
- Bệnh thần kinh.
NIDDK nhấn mạnh ED phổ biến hơn khi tuổi tăng nhưng không nên xem đó là một phần bình thường bắt buộc của tuổi già.
Vì vậy, “lớn tuổi nên yếu” không phải lý do để bỏ qua việc tìm bệnh nền có thể điều trị.
Vì sao có người chỉ khó duy trì cương chứ vẫn cương được ban đầu?
Tình trạng này có thể liên quan nhiều nguyên nhân, không chỉ một “bệnh rò tĩnh mạch”.
Khả năng duy trì cương có thể bị ảnh hưởng bởi:
- Giảm dòng máu vào;
- Cơ chế giữ máu thể hang không tối ưu;
- Lo âu trong lúc quan hệ;
- Giảm kích thích;
- Thuốc;
- Rượu;
- Bệnh mạch máu.
Chẩn đoán “rò tĩnh mạch” không nên được đưa ra chỉ vì người bệnh nói “cương rồi xìu nhanh”. Trong những trường hợp nghi nguyên nhân mạch máu, bác sĩ có thể cân nhắc siêu âm Doppler dương vật sau kích thích dược lý. EAU xem đây là xét nghiệm chuyên sâu, không phải xét nghiệm thường quy cho mọi trường hợp ED.
Làm thế nào tìm đúng nguyên nhân rối loạn cương?
Đánh giá ban đầu thường không quá phức tạp nhưng cần có hệ thống.
EAU khuyến nghị gồm:
Khai thác bệnh sử
Bác sĩ sẽ hỏi:
- ED xuất hiện đột ngột hay từ từ;
- Khó bắt đầu cương hay khó duy trì;
- Có cương sáng không;
- Cương khi thủ dâm thế nào;
- Ham muốn tình dục;
- Xuất tinh và cực khoái;
- Bệnh nền;
- Thuốc đang sử dụng;
- Stress và quan hệ tình cảm.
Khám lâm sàng
Có thể tập trung vào:
- Dương vật và tinh hoàn;
- Dấu hiệu Peyronie;
- Huyết áp;
- Cân nặng/vòng bụng;
- Dấu hiệu thiếu testosterone;
- Hệ thần kinh và mạch máu khi cần.
Xét nghiệm cơ bản
EAU khuyến nghị kiểm tra các yếu tố chuyển hóa và hormone có khả năng đảo ngược, thường gồm:
- Đường huyết lúc đói hoặc HbA1c;
- Lipid máu;
- Testosterone toàn phần buổi sáng lúc đói.
Các xét nghiệm như LH, prolactin, PSA hoặc thăm dò chuyên sâu chỉ được thêm vào khi có chỉ định phù hợp.
Khi nào rối loạn cương cần đi khám sớm?
Nên được đánh giá nếu ED:
- Kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần;
- Ngày càng nặng;
- Xuất hiện ở tuổi còn trẻ mà không rõ nguyên nhân;
- Đi kèm giảm ham muốn;
- Đi kèm đau hoặc cong dương vật;
- Xuất hiện sau phẫu thuật/chấn thương;
- Có đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh tim;
- Không đáp ứng dù đã dùng thuốc đúng cách.
Đặc biệt, nếu ED mới xuất hiện đồng thời với đau ngực, khó thở khi gắng sức hoặc khả năng vận động giảm rõ, cần ưu tiên đánh giá tim mạch trước khi tự sử dụng thuốc cường dương.
Có thể phòng ngừa một số nguyên nhân rối loạn cương không?
Có. Nhiều yếu tố nguy cơ của ED có thể điều chỉnh được.
EAU cho thấy hoạt động thể lực, giảm cân và kiểm soát yếu tố tim mạch có thể cải thiện chức năng cương ở một số nam giới.
Những việc có giá trị gồm:
- Không hút thuốc;
- Vận động đều;
- Kiểm soát cân nặng;
- Kiểm soát đường huyết;
- Điều trị tăng huyết áp và rối loạn lipid;
- Hạn chế rượu quá mức;
- Ngủ đủ;
- Điều trị ngưng thở khi ngủ nếu có;
- Không tự dùng steroid/testosterone;
- Chăm sóc sức khỏe tâm lý.
Không nên dừng thuốc điều trị bệnh nền với hy vọng cải thiện cương nếu chưa trao đổi với bác sĩ.
Tìm nguyên nhân rối loạn cương tại hệ sinh thái Men’s Health
Rối loạn cương có thể là biểu hiện của bệnh nam khoa, nội tiết, thần kinh, chuyển hóa hoặc tim mạch. Vì vậy, điều trị chỉ dựa trên một viên thuốc tạo cương đôi khi giải quyết triệu chứng nhưng bỏ sót yếu tố nền cần được kiểm soát.
Nhà thuốc Nam khoa Men’s Health là một đơn vị trong hệ sinh thái Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập. Trong quá trình chăm sóc, bác sĩ có thể đánh giá mức độ ED, bệnh nền, testosterone và nguy cơ tim mạch; dược sĩ hỗ trợ rà soát thuốc đang dùng, tương tác và cách sử dụng thuốc ED khi có chỉ định.
Sildenafil, tadalafil và các PDE5 inhibitor là thuốc kê đơn và không phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt khi đang sử dụng nitrate. Testosterone cũng chỉ nên sử dụng khi có chẩn đoán thiếu hormone phù hợp.
Men’s Health chú trọng phối hợp bác sĩ – dược sĩ theo hướng chuyên nghiệp, an toàn, kín đáo, bảo mật thông tin và cá nhân hóa theo nguyên nhân thực sự của từng người bệnh.
Nguyên nhân rối loạn cương và những câu hỏi thường gặp
Nguyên nhân rối loạn cương phổ biến nhất là gì?
Ở nam giới trung niên và lớn tuổi, các nguyên nhân mạch máu – chuyển hóa như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid, béo phì và bệnh tim mạch rất quan trọng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp có đồng thời yếu tố tâm lý, hormone hoặc thuốc.
Người trẻ bị rối loạn cương chủ yếu do tâm lý phải không?
Không thể mặc định như vậy. Lo âu và stress thường gặp ở người trẻ, nhưng đái tháo đường, testosterone thấp, thuốc, bệnh thần kinh hoặc vấn đề mạch máu vẫn cần được xem xét khi triệu chứng kéo dài.
Rối loạn cương có phải do Testosterone thấp không?
Có thể, đặc biệt khi kèm giảm ham muốn và giảm cương tự phát. Tuy nhiên, testosterone thấp không phải nguyên nhân của mọi trường hợp ED và cần được xác nhận bằng xét nghiệm đúng cách.
Đái tháo đường có gây rối loạn cương không?
Có. Đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương cả mạch máu và dây thần kinh liên quan đến cương dương.
Thuốc huyết áp có gây rối loạn cương không?
Một số thuốc có thể góp phần gây ED nhưng chính tăng huyết áp cũng là nguyên nhân quan trọng. Không nên tự ngừng thuốc; bác sĩ có thể xem xét lựa chọn thay thế nếu nghi thuốc thực sự ảnh hưởng chức năng cương.
Rối loạn cương có phải dấu hiệu bệnh tim?
Có thể. ED và bệnh tim mạch chia sẻ nhiều yếu tố nguy cơ, và ED đôi khi xuất hiện trước triệu chứng bệnh mạch vành. Vì vậy, ED mới xuất hiện ở nam giới trung niên là cơ hội để đánh giá nguy cơ tim mạch.
Còn cương buổi sáng nhưng quan hệ lại không cương là do tâm lý?
Yếu tố tâm lý có thể đóng vai trò, nhưng không thể kết luận chỉ từ dấu hiệu này. Cần xem xét hoàn cảnh, bệnh nền, thuốc, ham muốn và mức độ ổn định của cương.
Rượu bia có gây rối loạn cương không?
Uống nhiều rượu có thể gây khó cương tạm thời và lạm dụng kéo dài có thể ảnh hưởng thần kinh, gan, hormone và chức năng tình dục. EAU liệt kê sử dụng rượu quá mức trong nhóm yếu tố liên quan ED.
Bệnh Peyronie có gây rối loạn cương không?
Có thể. Mảng xơ và biến dạng dương vật có thể làm quan hệ khó, đồng thời Peyronie có thể đi kèm ED do mạch máu hoặc tâm lý.
Rối loạn cương kéo dài nên xét nghiệm gì?
Đánh giá cơ bản thường gồm đường huyết hoặc HbA1c, lipid máu và testosterone toàn phần buổi sáng, bên cạnh bệnh sử và khám lâm sàng. Xét nghiệm bổ sung được lựa chọn theo từng trường hợp.
Kết luận
Nguyên nhân rối loạn cương thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố chứ không đơn giản là “yếu sinh lý” hoặc tuổi tác. Các nguyên nhân quan trọng gồm bệnh mạch máu – tim mạch, đái tháo đường, tổn thương thần kinh, thiếu testosterone, thuốc, bất thường cấu trúc dương vật và các vấn đề tâm lý.
Đặc biệt, ED mới xuất hiện ở nam giới trung niên có thể là cơ hội phát hiện sớm tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid hoặc nguy cơ tim mạch. Vì vậy, đánh giá đường huyết, lipid, huyết áp và testosterone khi phù hợp thường có giá trị hơn việc chỉ tự mua thuốc tạo cương.
Rối loạn cương có thể điều trị được trong nhiều trường hợp, nhưng phương pháp hiệu quả nhất phụ thuộc nguyên nhân. Người bệnh không nên tự ngừng thuốc đang dùng, tự bổ sung testosterone hoặc kéo dài các sản phẩm “cường dương” không rõ nguồn gốc. Nếu tình trạng khó cương kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng chất lượng sống, khám nam khoa giúp xác định đúng yếu tố nền và lựa chọn phương pháp điều trị an toàn hơn.
