Bệnh Peyronie (Peyronie’s disease) là tình trạng hình thành các mảng xơ hóa bất thường bên dưới lớp da dương vật, làm mất đi tính đàn hồi của mô và dẫn đến hiện tượng cong vẹo, biến dạng hoặc rút ngắn dương vật khi cương cứng. Sự xuất hiện của các mảng xơ này không chỉ gây đau đớn thể xác, cản trở quá trình quan hệ tình dục mà còn để lại những hệ lụy nặng nề về mặt tâm lý cho nam giới. Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh và mức độ biến dạng, các bác sĩ chuyên khoa sẽ có những phác đồ can thiệp phù hợp, từ theo dõi chủ động, sử dụng thuốc, tiêm tại chỗ cho đến phẫu thuật chỉnh hình.

Khái niệm và cơ chế hình thành bệnh Peyronie

Bệnh Peyronie được đặt theo tên của bác sĩ phẫu thuật người Pháp François Gigot de la Peyronie, người đầu tiên mô tả chi tiết căn bệnh này vào năm 1743. Để hiểu rõ về căn bệnh, cần nắm bắt cơ bản về cấu trúc giải phẫu của dương vật.

Dương vật bao gồm hai ống hình trụ được gọi là thể hang (corpora cavernosa), chứa các mô xốp dồi dào mạch máu. Bao bọc xung quanh thể hang là một lớp màng vỏ rất dai và đàn hồi gọi là bao trắng (tunica albuginea). Khi nam giới có kích thích tình dục, máu sẽ bơm đầy vào các mô xốp, lớp bao trắng này sẽ giãn nở và căng ra, tạo nên trạng thái cương cứng, đồng thời giữ máu lại bên trong.

Ở người mắc bệnh Peyronie, một quá trình viêm và xơ hóa bất thường diễn ra tại lớp bao trắng. Các mô sẹo (mảng xơ hóa – fibrous plaque) hình thành và tích tụ lại. Khác với mô bao trắng khỏe mạnh vốn rất đàn hồi, mảng xơ hóa này vô cùng cứng nhắc và không thể co giãn. Do đó, khi máu bơm vào thể hang lúc cương cứng, phần bao trắng bình thường vẫn giãn nở, nhưng phần bị xơ hóa lại bị giữ chặt, dẫn đến hiện tượng dương vật bị bẻ cong về phía mảng xơ. Trong một số trường hợp, mảng xơ bao quanh toàn bộ chu vi dương vật, tạo ra hình dáng thắt eo (biến dạng đồng hồ cát) và làm giảm đáng kể chiều dài lẫn chu vi của dương vật.

Nguyên nhân và Yếu tố nguy cơ gây bệnh Peyronie

Cho đến nay, y học hiện đại vẫn chưa khẳng định được một nguyên nhân duy nhất và tuyệt đối gây ra bệnh Peyronie. Tuy nhiên, các chuyên gia đồng thuận cao với giả thuyết về vi chấn thương kết hợp với yếu tố cơ địa.

Các nguyên nhân chính yếu

Nguyên nhân được chấp nhận rộng rãi nhất là do những vi chấn thương (micro-trauma) lặp đi lặp lại ở dương vật trong quá trình sinh hoạt tình dục, thủ dâm quá mạnh bạo hoặc do tai nạn thể thao.

Trong lúc quan hệ tình dục, đặc biệt là ở những tư thế dương vật dễ bị bẻ gập hoặc chịu áp lực nén ép lớn, lớp bao trắng có thể bị rách hoặc tổn thương vi thể. Ở người bình thường, quá trình lành thương diễn ra êm ả và cấu trúc mô được phục hồi. Tuy nhiên, ở bệnh nhân Peyronie, quá trình lành thương này bị rối loạn. Cơ thể phản ứng thái quá bằng cách huy động quá mức các tế bào sợi (fibroblast) đến vị trí tổn thương, sản sinh dư thừa collagen và các chất nền ngoại bào. Hậu quả là hình thành nên những mô sẹo xơ cứng, không thể tái tạo lại tính đàn hồi ban đầu. Càng nhiều vi chấn thương, mảng xơ càng lan rộng và dày lên.

Yếu tố nguy cơ gia tăng khả năng mắc bệnh

Một số nam giới có thể bị chấn thương nhưng không bao giờ phát triển bệnh, trong khi những người khác lại hình thành mảng xơ rất nhanh. Điều này cho thấy bệnh có liên quan mật thiết đến các yếu tố nguy cơ nội tại:

• Yếu tố di truyền: Các nghiên cứu di truyền học cho thấy bệnh có tính chất gia đình. Những nam giới mang kháng nguyên bạch cầu người nhóm HLA-B7 có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn. Nếu có người thân trực hệ (cha hoặc anh em trai) mắc bệnh Peyronie, nguy cơ của bạn cũng sẽ tăng lên đáng kể.
• Bệnh lý mô liên kết: Bệnh Peyronie có mối liên hệ mật thiết với các rối loạn mô liên kết khác. Đáng chú ý nhất là hội chứng co thắt Dupuytren (Dupuytren’s contracture) – một tình trạng xơ hóa lòng bàn tay khiến các ngón tay bị co gập lại. Một tỷ lệ lớn bệnh nhân Peyronie có kèm theo dấu hiệu của bệnh Dupuytren.
• Tuổi tác: Dù có thể xuất hiện ở bất kỳ lứa tuổi nào, nhưng tỷ lệ mắc bệnh tăng vọt ở nam giới độ tuổi từ 40 đến 70. Theo thời gian, tính đàn hồi của các mô giảm đi, khả năng tự phục hồi của bao trắng cũng kém hơn trước các vi chấn thương.
• Các bệnh lý nền và lối sống: Nam giới mắc bệnh đái tháo đường, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp có hệ thống vi mạch máu kém nuôi dưỡng, làm tăng nguy cơ viêm mạn tính và xơ hóa. Việc hút thuốc lá cũng làm co thắt mạch máu, cản trở quá trình tưới máu và sửa chữa mô tại dương vật.
• Can thiệp y tế vùng chậu: Các thủ thuật y khoa như phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn (điều trị ung thư) hoặc phẫu thuật bàng quang có thể làm tăng tỷ lệ mắc bệnh do sự thay đổi dòng máu và cấu trúc giải phẫu lân cận.

Dấu hiệu và Triệu chứng qua từng giai đoạn bệnh

Bệnh Peyronie thường không xuất hiện đột ngột mà tiến triển qua hai giai đoạn rõ rệt với những biểu hiện lâm sàng đặc trưng. Việc nhận diện đúng giai đoạn bệnh mang tính quyết định trong việc lựa chọn phác đồ điều trị.

Giai đoạn cấp tính (Giai đoạn hoạt động)

Giai đoạn này thường kéo dài từ 5 đến 18 tháng. Đây là thời kỳ quá trình viêm đang diễn ra mạnh mẽ và mảng xơ đang trong giai đoạn hình thành, thay đổi kích thước.

• Cảm giác đau đớn: Đây là triệu chứng điển hình nhất. Nam giới có thể cảm thấy đau nhức ở dương vật ngay cả khi ở trạng thái xìu hoặc đau dữ dội hơn khi có sự cương cứng. Cơn đau là do phản ứng viêm tại chỗ và màng bao trắng bị kéo căng bất thường.
• Sờ thấy cục cứng hoặc mảng xơ: Khi sờ nắn thân dương vật (đặc biệt ở mặt lưng), có thể cảm nhận rõ ràng những cục cứng nhỏ hoặc một dải mô dày cộm lên dưới da. Chúng thường không di động và bám chặt vào cấu trúc bên trong.
• Sự biến dạng bắt đầu xuất hiện: Dương vật bắt đầu cong dần. Mức độ cong có thể thay đổi, tăng lên qua từng tuần hoặc từng tháng. Dương vật có thể cong lên trên, cong xuống dưới, cong sang hai bên hoặc kết hợp biến dạng đa chiều.
• Rối loạn cương dương (ED): Khả năng duy trì sự cương cứng bắt đầu bị ảnh hưởng do cơn đau làm ức chế ham muốn và cản trở cơ chế giữ máu của tĩnh mạch.

Giai đoạn mạn tính (Giai đoạn ổn định)

Sau khoảng 12 đến 18 tháng, phản ứng viêm dần thuyên giảm và bệnh bước vào giai đoạn ổn định.

• Giảm hoặc mất hẳn cảm giác đau: Cơn đau khi cương cứng thường tự biến mất ở hầu hết bệnh nhân, do quá trình viêm đã kết thúc.
• Độ cong ổn định: Mảng xơ đã trưởng thành, xơ cứng hoàn toàn và thậm chí có thể bị vôi hóa (tích tụ canxi). Mức độ cong, vẹo của dương vật không còn thay đổi thêm nữa.
• Biến dạng hình thể cố định: Sự co rút của mảng xơ có thể làm dương vật ngắn đi đáng kể so với trước khi mắc bệnh. Hiện tượng lõm sâu ở một bên thân dương vật hoặc thắt eo như hình đồng hồ cát trở nên rất rõ ràng.
• Rối loạn chức năng tình dục nghiêm trọng: Dù không còn đau, nhưng góc cong quá lớn (đôi khi lên đến 60-90 độ) hoặc trạng thái dương vật thiếu độ cứng cần thiết khiến việc thâm nhập vào âm đạo trở nên bất khả thi hoặc gây đau đớn cho đối tác.

Tác động tâm lý và chất lượng cuộc sống

Cần nhấn mạnh rằng bệnh Peyronie không chỉ là tổn thương thực thể mà còn là một đòn giáng mạnh vào tâm lý của người bệnh. Sự thay đổi hình dáng dương vật, mất đi chiều dài và mất khả năng quan hệ tình dục trơn tru gây ra sự mặc cảm, tự ti tột độ. Nhiều nam giới rơi vào trạng thái trầm cảm, lo âu, thu mình lại và lảng tránh sự thân mật. Sự căng thẳng kéo dài này không chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn cương dương (do yếu tố tâm lý) mà còn có nguy cơ phá vỡ hạnh phúc lứa đôi nếu không có sự chia sẻ và cảm thông từ đối tác.

Khi nào nam giới cần đi khám bác sĩ?

Bạn không nên có tâm lý chờ đợi bệnh tự khỏi nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường. Hãy đến gặp bác sĩ Nam khoa ngay khi:

• Bạn sờ thấy một hoặc nhiều cục cứng, mảng xơ dưới da thân dương vật.
• Dương vật bắt đầu xuất hiện độ cong lạ hoặc biến dạng khác thường khi cương cứng.
• Có cảm giác đau tức ở dương vật khi cương cứng hoặc đau âm ỉ lúc bình thường.
• Độ cong khiến bạn gặp khó khăn, không thể đưa dương vật vào âm đạo hoặc gây đau cho bạn tình.
• Bạn nhận thấy dương vật bị co ngắn lại rõ rệt hoặc chức năng cương dương suy giảm đột ngột.

Việc thăm khám sớm trong giai đoạn cấp tính sẽ giúp bác sĩ có cơ hội can thiệp bằng các biện pháp nội khoa, giúp giảm đau, ngăn chặn mảng xơ phát triển và hạn chế tối đa độ cong vẹo trong tương lai.

Phương pháp chẩn đoán bệnh Peyronie

Bệnh Peyronie được chẩn đoán chủ yếu thông qua thăm khám lâm sàng chuyên sâu và hỗ trợ bằng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Một quy trình chẩn đoán chuẩn y khoa bao gồm:

• Khám lâm sàng và hỏi bệnh sử: Bác sĩ sẽ khai thác chi tiết về thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng, tính chất cơn đau, tiền sử chấn thương, các bệnh lý nền và khả năng quan hệ tình dục hiện tại. Bác sĩ sẽ sờ nắn (palpation) dọc theo thân dương vật ở trạng thái xìu để xác định chính xác kích thước, vị trí, độ cứng của mảng xơ và kiểm tra xem có sự vôi hóa hay không.
• Đo độ cong dương vật: Để đánh giá mức độ biến dạng, bác sĩ cần xem dương vật ở trạng thái cương cứng tối đa. Người bệnh có thể được yêu cầu chụp ảnh dương vật cương cứng tại nhà theo các góc nhìn khác nhau (từ trên xuống, từ hai bên hông và từ dưới lên). Bác sĩ sẽ dùng thước đo góc (goniometer) trên hình ảnh để xác định độ cong chính xác.
• Siêu âm Doppler màu có tiêm thuốc tạo cương: Đây là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán chuyên sâu. Bác sĩ sẽ tiêm một liều thuốc giãn mạch (như Alprostadil) trực tiếp vào thể hang để tạo ra sự cương cứng nhân tạo tại phòng khám. Lúc này, đầu dò siêu âm sẽ được sử dụng để khảo sát chi tiết cấu trúc bên trong. Phương pháp này giúp đo chính xác độ dày, kích thước mảng xơ, phát hiện tình trạng vôi hóa sâu, kiểm tra xem mảng xơ có xâm lấn vào vách ngăn giữa hai thể hang hay không. Quan trọng nhất, siêu âm Doppler giúp đánh giá vận tốc dòng máu động mạch bơm vào và khả năng giữ máu của tĩnh mạch, từ đó chẩn đoán chính xác tình trạng rối loạn cương dương đi kèm.

Các phương pháp điều trị bệnh Peyronie hiện nay

Quyết định lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào giai đoạn của bệnh, mức độ biến dạng, mức độ đau và chức năng cương dương hiện tại. Mục tiêu điều trị không phải lúc nào cũng là làm dương vật thẳng tuyệt đối 100%, mà là giảm đau, phục hồi độ thẳng đủ để quan hệ tình dục không khó khăn và cải thiện chức năng cương.

Theo dõi chủ động (Active Surveillance)

Đối với những trường hợp mảng xơ rất nhỏ, không gây đau đớn, độ cong nhẹ (dưới 30 độ) và không hề cản trở việc quan hệ tình dục, bác sĩ có thể đề nghị chỉ theo dõi định kỳ. Không phải mọi trường hợp Peyronie đều diễn tiến nặng nề.

Điều trị bằng thuốc uống và vai trò của dược lý học

Trong giai đoạn cấp tính, thuốc uống thường được sử dụng nhằm mục đích kháng viêm, giảm đau, cản trở quá trình tăng sinh nguyên bào sợi và hạn chế kích thước mảng xơ. Các loại thuốc uống phải được kê đơn và giám sát y tế nghiêm ngặt, bao gồm:

• Pentoxifylline: Đây là một chất ức chế phosphodiesterase không chọn lọc. Thuốc có tác dụng chống oxy hóa, làm giảm sản xuất yếu tố tăng trưởng chuyển dạng beta-1 (TGF-β1) – một cytokine đóng vai trò then chốt trong việc kích thích xơ hóa. Nó cũng giúp ngăn chặn sự tích tụ collagen. Thuốc có thể gây ra tác dụng phụ như buồn nôn, khó chịu dạ dày.
• Colchicine: Thường được biết đến trong điều trị bệnh gout, Colchicine có đặc tính kháng viêm mạnh và ức chế sự phân bào của các tế bào sợi, làm giảm sản xuất collagen. Tuy nhiên, thuốc có thể gây tiêu chảy nặng và cần thận trọng ở bệnh nhân có vấn đề về gan, thận.
• Vitamin E và Kali Para-aminobenzoate (Potaba): Từng được sử dụng rộng rãi nhờ đặc tính chống oxy hóa và giảm mô sẹo. Mặc dù các nghiên cứu hiện đại cho thấy hiệu quả của chúng không thực sự vượt trội, nhưng ở một số trường hợp, bác sĩ vẫn có thể phối hợp trong phác đồ để tối ưu hóa hiệu quả kháng viêm.

Lưu ý quan trọng: Không có loại thuốc uống nào là “thần dược” làm tan biến hoàn toàn mảng xơ. Thuốc uống chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát bệnh trong giai đoạn đang hoạt động, không có tác dụng nắn thẳng dương vật khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn mạn tính. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc nếu không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa, bởi nguy cơ tương tác thuốc và tác dụng phụ là rất lớn.

Điều trị bằng thuốc tiêm tại chỗ (Intralesional Injections)

Tiêm thuốc trực tiếp vào mảng xơ là một bước tiến quan trọng trong điều trị nội khoa, thường áp dụng khi bệnh nhân có độ cong trên 30 độ và có thể sờ thấy rõ mảng xơ.

• Collagenase clostridium histolyticum (Xiaflex): Đây là loại thuốc tiêm được FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) phê duyệt dành riêng cho điều trị bệnh Peyronie ở nam giới trưởng thành. Enzyme này hoạt động bằng cách cắt đứt các liên kết peptide trong cấu trúc collagen của mảng xơ, làm mảng xơ mềm ra và dần bị phân hủy. Quá trình tiêm được thực hiện theo chu kỳ và thường kết hợp với liệu pháp uốn nắn cơ học. Tác dụng không mong muốn có thể gặp là bầm tím, tụ máu sưng nề tại chỗ tiêm. Chống chỉ định tiêm thuốc nếu mảng xơ nằm lấn vào niệu đạo, do nguy cơ gây vỡ thể hang.
• Verapamil và Interferon alpha-2b: Tiêm Verapamil (một thuốc chẹn kênh canxi) giúp ức chế sự sản xuất collagen và tăng cường hoạt động phân giải mô sẹo. Interferon alpha-2b cũng là một protein giúp kiểm soát sự nhân lên của tế bào sợi và giảm sản xuất collagen. Hai loại thuốc này thường cần tiêm nhiều mũi trong khoảng thời gian dài và cho hiệu quả tốt trong việc giảm đau và làm mềm mảng xơ.

Các liệu pháp xâm lấn tối thiểu và vật lý trị liệu

• Thiết bị kéo giãn dương vật (Traction Therapy): Sử dụng các dụng cụ y khoa chuyên dụng để kéo giãn dương vật nhẹ nhàng và liên tục trong nhiều giờ mỗi ngày. Lực kéo cơ học sẽ kích thích sự tái cấu trúc mô học, giúp làm mềm mảng xơ, giảm độ cong và bảo tồn chiều dài dương vật. Phương pháp này thường được kết hợp với điều trị bằng thuốc tiêm để mang lại hiệu quả tối ưu.
• Thiết bị hút chân không (VED): Giúp tăng cường lưu lượng máu đến dương vật, hỗ trợ phục hồi mô và cải thiện chức năng cương.
• Liệu pháp sóng xung kích cường độ thấp (ESWT): Bác sĩ sử dụng một thiết bị phát sóng âm tần số cao chiếu trực tiếp vào mảng xơ. Phương pháp này rất hiệu quả trong việc cắt đứt các cơn đau trong giai đoạn cấp tính thông qua việc tăng cường tuần hoàn vi mạch. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng về khả năng làm giảm độ cong của sóng xung kích vẫn còn khá hạn chế.

Phẫu thuật điều trị cong vẹo dương vật

Phẫu thuật là giải pháp cuối cùng nhưng mang lại hiệu quả nắn thẳng cao nhất. Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi: Bệnh đã ở giai đoạn mạn tính (độ cong ổn định ít nhất 6 tháng, không còn đau), độ cong quá nghiêm trọng khiến không thể quan hệ tình dục, hoặc đi kèm rối loạn cương dương kháng trị với thuốc.

• Phẫu thuật khâu nếp gấp bao trắng (Plication / Nesbit procedure): Bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ ở phía bên đối diện với mảng xơ (bên dương vật bị giãn dài hơn), sau đó dùng chỉ y khoa không tiêu khâu gập các mô lại. Mục đích là làm ngắn bên dài đi để cân bằng với bên bị rút ngắn do mảng xơ, giúp dương vật thẳng lại. Phương pháp này an toàn, ít nguy cơ rối loạn cương dương hậu phẫu, nhưng nhược điểm là sẽ làm giảm chiều dài tổng thể của dương vật (thường từ 1-2cm tùy độ cong).
• Rạch / Cắt bỏ mảng xơ và ghép mô (Incision/Excision and grafting): Áp dụng cho các trường hợp cong vẹo rất nặng (trên 60 độ), biến dạng đồng hồ cát hoặc dương vật bị rút ngắn quá mức. Bác sĩ sẽ rạch hoặc cắt bỏ phần lớn mảng xơ ở bên ngắn để giải phóng lực kéo, sau đó dùng các vật liệu ghép sinh học (như niêm mạc miệng, màng ngoài tim bò, tĩnh mạch hiển) hoặc vật liệu nhân tạo để vá vào phần bao trắng bị khuyết. Phương pháp này giúp bảo tồn chiều dài nhưng đòi hỏi kỹ thuật phẫu thuật vi phẫu phức tạp và mang nguy cơ gây rối loạn cương dương hậu phẫu cao hơn.
• Đặt thể hang nhân tạo (Penile Prosthesis Implant): Nếu bệnh nhân mắc bệnh Peyronie kèm theo rối loạn cương dương nghiêm trọng không đáp ứng với bất kỳ loại thuốc hay tiêm nào, phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo là lựa chọn tối ưu. Bác sĩ sẽ đặt hai ống silicone vào bên trong hai thể hang, kết hợp nắn thẳng dương vật trong quá trình phẫu thuật. Phương pháp này giải quyết triệt để cả hai vấn đề: độ cong và khả năng cương cứng vững chắc để quan hệ.

Vai trò chuyên môn và sự đồng hành của Nhà thuốc Nam khoa Men’s Health

Trong hành trình điều trị bệnh Peyronie, việc quản lý và tuân thủ sử dụng thuốc là yếu tố sống còn. Tình trạng tự ý mua thuốc trên mạng, dùng các loại thuốc trôi nổi được quảng cáo là “tan sẹo tức thì” hay “thẳng dương vật cấp tốc” không chỉ khiến người bệnh mất tiền oan mà còn đánh mất thời điểm vàng để điều trị nội khoa, khiến bệnh tiến triển nặng nề không thể vãn hồi.

Nhà thuốc Nam khoa Men’s Health là một đơn vị trong hệ sinh thái Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập. Tại đây, người bệnh luôn được bác sĩ và dược sĩ tư vấn, giải thích và hỗ trợ lựa chọn giải pháp chăm sóc sức khỏe phù hợp nhất với tình trạng bệnh lý của mình.

Việc điều trị bệnh Peyronie bằng dược lý đòi hỏi các loại thuốc kê đơn đặc trị, có tác động sâu vào cơ chế xơ hóa và hệ tuần hoàn. Dược sĩ tại Men’s Health sẽ hướng dẫn chi tiết về liều lượng, thời điểm dùng thuốc, giải thích rõ các tác dụng phụ có thể gặp (như rối loạn tiêu hóa, bầm tím) và những tương tác thuốc cần tránh nếu bạn đang có bệnh nền mạn tính. Đặc biệt, đối với các dòng thuốc hỗ trợ tuần hoàn, thuốc giãn mạch hay thuốc điều trị rối loạn cương đi kèm, việc phối hợp chỉ định chặt chẽ giữa bác sĩ lâm sàng và dược sĩ chuyên môn là điều bắt buộc. Men’s Health chú trọng tính chuyên nghiệp, an toàn, kín đáo, bảo mật thông tin và tôn trọng nhu cầu cá nhân trong suốt quá trình thăm khám, điều trị và theo dõi, giúp nam giới rũ bỏ tâm lý e ngại để đối mặt và giải quyết triệt để căn bệnh khó nói.

Sai lầm thường gặp khi đối mặt với bệnh Peyronie

Nhiều bệnh nhân vì thiếu hiểu biết hoặc xấu hổ đã mắc phải những sai lầm đáng tiếc, làm quá trình điều trị trở nên nan giải hơn:

• Chờ đợi cơn đau và độ cong tự hết: Mặc dù cơn đau có thể tự hết sau 12-18 tháng, nhưng độ cong hiếm khi tự thuyên giảm, ngược lại thường trở nên tồi tệ hơn và cố định lại thành mảng vôi hóa cứng như đá.
• Tự ý bẻ ngược dương vật: Một sai lầm cực kỳ nguy hiểm. Hành động dùng tay cố bẻ ngược dương vật lại cho thẳng không thể làm vỡ mảng xơ mà ngược lại, nó tạo ra những vi chấn thương mới, thậm chí gây gãy dương vật (vỡ thể hang), dẫn đến cấp cứu ngoại khoa và xơ hóa trầm trọng hơn.
• Sử dụng các loại kem bôi, dầu bôi trơn không rõ nguồn gốc: Không có bất kỳ loại kem bôi ngoài da hay gel thảo dược nào có khả năng thấm qua lớp da dày, các lớp mạc và đi sâu vào bao trắng để làm tan được cấu trúc collagen dày đặc của mảng xơ.
• Sử dụng đơn thuốc của người khác: Bệnh Peyronie ở mỗi người là khác nhau về nguyên nhân, kích thước mảng xơ, góc cong và bệnh lý nền. Việc dùng chung đơn thuốc có thể gây ra những phản ứng bất lợi nghiêm trọng, đặc biệt là các thuốc can thiệp vào huyết áp và tuần hoàn máu.

Thay đổi lối sống và cách phòng ngừa tiến triển bệnh

Dù không thể phòng ngừa hoàn toàn bệnh Peyronie (đặc biệt khi có yếu tố di truyền), nam giới có thể áp dụng các biện pháp thay đổi lối sống để giảm thiểu rủi ro vi chấn thương và kiểm soát không cho bệnh tiến triển nặng:

• Quan hệ tình dục an toàn và nhẹ nhàng: Cần đặc biệt chú ý kiểm soát lực và tránh các tư thế có nguy cơ cao làm gập dương vật đột ngột (ví dụ như tư thế người nữ ở trên mà không có sự kiểm soát nhịp độ tốt). Sử dụng gel bôi trơn đầy đủ để giảm ma sát và áp lực.
• Từ bỏ hút thuốc lá: Nicotine làm co mạch máu, giảm lượng oxy và dưỡng chất nuôi dưỡng dương vật, đồng thời kích thích các yếu tố gây viêm. Bỏ thuốc lá giúp cải thiện vi tuần hoàn, hỗ trợ tốt cho quá trình lành thương.
• Kiểm soát các bệnh lý nền: Duy trì đường huyết ổn định (ở bệnh nhân tiểu đường) và kiểm soát tốt huyết áp, mỡ máu để giữ cho hệ thống mạch máu thể hang luôn khỏe mạnh.
• Tránh các tác động lực mạnh vào vùng sinh dục: Mặc đồ bảo hộ phù hợp khi chơi các môn thể thao đối kháng hoặc đạp xe địa hình để tránh chấn thương trực tiếp lên dương vật.

Bệnh Peyronie và những câu hỏi thường gặp

Bệnh Peyronie có tự khỏi không?

Trên thực tế lâm sàng, tỷ lệ bệnh tự thuyên giảm (độ cong tự thẳng lại) là cực kỳ thấp, chỉ chiếm khoảng 10-12% và thường rơi vào những trường hợp rất nhẹ. Phần lớn các trường hợp (gần 90%) bệnh sẽ giữ nguyên mức độ biến dạng hoặc ngày càng tiến triển nặng hơn nếu không có sự can thiệp y khoa.

Bệnh Peyronie có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Bản chất của bệnh Peyronie chỉ làm thay đổi cấu trúc cơ học của bao trắng và hình dáng dương vật, không tác động đến tinh hoàn – nhà máy sản xuất tinh trùng. Do đó, chất lượng, số lượng tinh trùng và khả năng sinh sản của nam giới hoàn toàn bình thường. Vấn đề chỉ xảy ra khi dương vật cong quá mức, gây đau đớn không thể giao hợp để xuất tinh vào âm đạo, từ đó cản trở quá trình thụ thai tự nhiên.

Người trẻ tuổi có mắc bệnh Peyronie không?

Dù tỷ lệ cao ở nam giới trên 40 tuổi, nhưng người trẻ (độ tuổi 20-30) vẫn hoàn toàn có thể mắc bệnh Peyronie. Ở người trẻ, nguyên nhân chủ yếu thường đến từ các vi chấn thương cấp tính do quan hệ tình dục quá mạnh bạo, sai tư thế hoặc chấn thương thể thao.

Cong dương vật bao nhiêu độ là bình thường và bao nhiêu là bệnh lý?

Nhiều nam giới bẩm sinh có dương vật hơi nghiêng hoặc cong nhẹ (khoảng dưới 15-20 độ). Nếu sự cong này không gây đau, không sờ thấy cục cứng, không thay đổi theo thời gian và việc quan hệ vẫn diễn ra dễ dàng, đó được xem là biến thể giải phẫu bình thường (cong dương vật bẩm sinh). Nó chỉ được chẩn đoán là bệnh lý Peyronie khi có sự hình thành mảng xơ, gây đau đớn, độ cong tiến triển và cản trở chức năng tình dục.

Siêu âm chẩn đoán bệnh Peyronie có đau không?

Quá trình siêu âm thông thường hoàn toàn không đau. Tuy nhiên, để đo chính xác góc cong và đánh giá mạch máu, bác sĩ cần tiêm một mũi thuốc nhỏ vào thân dương vật để tạo cương cứng nhân tạo. Bệnh nhân sẽ cảm thấy nhói nhẹ như kiến cắn lúc đâm kim, sau đó dương vật sẽ cương lên và căng tức nhẹ, nhưng nằm trong ngưỡng hoàn toàn có thể chịu đựng được.

Quan hệ tình dục có làm bệnh Peyronie nặng hơn không?

Trong giai đoạn cấp tính đang bị viêm và đau, việc cố gắng quan hệ tình dục mạnh bạo có thể làm tổn thương thêm lớp bao trắng đang suy yếu, khiến mảng xơ lan rộng và dương vật cong nhiều hơn. Ở giai đoạn ổn định, nếu việc quan hệ không gây đau và không quá khó khăn, bạn vẫn có thể sinh hoạt bình thường nhưng cần cẩn trọng tránh các tư thế tạo áp lực nén bẻ gập dương vật.

Bệnh Peyronie có phải là ung thư không?

Hoàn toàn không. Mảng xơ hóa trong bệnh Peyronie là các mô sẹo lành tính, hình thành do sự rối loạn của quá trình làm lành vết thương. Chúng không phải là khối u ác tính, không xâm lấn phá hủy các cơ quan khác và không bao giờ di căn.

Kết luận

Bệnh Peyronie là một bệnh lý nam khoa phức tạp, ảnh hưởng sâu sắc đến cả sinh lý, giải phẫu lẫn tâm lý của người đàn ông. Việc hiểu rõ nguyên nhân, cơ chế hình thành mảng xơ và nhận diện sớm các dấu hiệu cong vẹo, đau tức là chìa khóa để điều trị thành công. Các phương pháp điều trị hiện nay, từ sử dụng thuốc đặc trị, tiêm tại chỗ đến phẫu thuật chỉnh hình đều có thể giúp người bệnh lấy lại chất lượng cuộc sống tình dục nếu được can thiệp đúng giai đoạn.

Tuyệt đối không tự chẩn đoán qua mạng, không sử dụng các biện pháp bẻ nắn thô bạo hay dùng thuốc không rõ nguồn gốc để tránh những biến chứng vỡ thể hang vô cùng nguy hiểm. Nếu bạn đang gặp tình trạng đau đớn khi cương cứng hoặc dương vật xuất hiện độ cong lạ, hãy mạnh dạn tìm đến các bác sĩ chuyên khoa Nam học. Tại hệ sinh thái Men’s Health, sự kết hợp chặt chẽ giữa thăm khám chuyên sâu, tư vấn y khoa chuyên nghiệp và quản lý dùng thuốc an toàn, kín đáo sẽ là điểm tựa vững chắc, giúp bạn lựa chọn giải pháp y tế phù hợp, bảo vệ sức khỏe và gìn giữ bản lĩnh phái mạnh.