Dấu hiệu thiếu testosterone thường đáng chú ý nhất là giảm ham muốn tình dục, giảm cương tự phát hoặc cương buổi sáng và có thể kèm rối loạn cương. Ngoài ra, nam giới có thể mệt mỏi, giảm sức mạnh cơ, giảm động lực, khó tập trung, thay đổi tâm trạng hoặc giảm khả năng sinh sản. Tuy nhiên, những biểu hiện này không đủ để tự chẩn đoán. Thiếu testosterone chỉ nên được xác định khi có triệu chứng phù hợp kết hợp với nồng độ testosterone thấp được xác nhận bằng xét nghiệm, thường qua ít nhất hai lần đo vào buổi sáng.

Thiếu testosterone ở nam giới là gì?

Thiếu testosterone hay suy sinh dục nam (male hypogonadism) là tình trạng có triệu chứng hoặc dấu hiệu phù hợp đi kèm bằng chứng sinh hóa cho thấy testosterone thấp. Vì vậy, một kết quả testosterone thấp đơn lẻ chưa đủ để kết luận một người mắc suy sinh dục.

Testosterone được sản xuất chủ yếu tại tinh hoàn dưới sự điều hòa của vùng dưới đồi và tuyến yên. Hormone này tham gia duy trì ham muốn tình dục, chức năng sinh dục, khối cơ, xương, đặc tính sinh dục nam và quá trình sinh sản.

Theo hướng dẫn của European Association of Urology (EAU) 2026, suy sinh dục nam được xác định dựa trên hai thành phần quan trọng:

• Có các triệu chứng hoặc dấu hiệu phù hợp với thiếu androgen.
• Có bằng chứng testosterone thấp qua xét nghiệm được thực hiện đúng điều kiện và xác nhận lại.

Điều này đặc biệt quan trọng vì mệt mỏi, giảm ham muốn hay rối loạn cương đều có thể xuất hiện ở người có testosterone hoàn toàn bình thường.

Dấu hiệu thiếu testosterone nào đặc hiệu hơn?

Các triệu chứng tình dục là những dấu hiệu có tính gợi ý cao hơn đối với thiếu testosterone ở nam giới trưởng thành. EAU 2026 xếp giảm ham muốn, rối loạn cương và giảm cương tự phát hoặc cương buổi sáng vào nhóm triệu chứng đáng chú ý nhất.

1. Giảm ham muốn tình dục

Giảm ham muốn tình dục kéo dài là một trong những dấu hiệu thiếu testosterone cần được lưu ý.

Người bệnh có thể nhận thấy:

• Ít nghĩ đến tình dục hơn trước.
• Giảm nhu cầu quan hệ.
• Ít chủ động trong hoạt động tình dục.
• Giảm hứng thú với kích thích tình dục.
• Giảm tần suất thủ dâm hoặc quan hệ.

Tuy nhiên, ham muốn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác như stress, trầm cảm, thiếu ngủ, mâu thuẫn trong mối quan hệ, bệnh mạn tính và một số loại thuốc. Vì vậy, giảm ham muốn không đồng nghĩa chắc chắn với testosterone thấp. EAU cũng nhấn mạnh rằng các triệu chứng của suy sinh dục không hoàn toàn đặc hiệu và phải được đánh giá trong bối cảnh lâm sàng tổng thể.

2. Giảm cương buổi sáng hoặc cương tự phát

Số lần cương tự phát hoặc cương vào buổi sáng giảm rõ rệt có thể là dấu hiệu gợi ý thiếu testosterone.

Khác với khả năng cương khi đang quan hệ, cương tự phát và cương buổi sáng chịu ảnh hưởng đáng kể của hoạt động sinh lý thần kinh – nội tiết.

Nếu một người trước đây thường xuyên có cương buổi sáng nhưng hiện tượng này giảm rõ rệt và đồng thời xuất hiện giảm ham muốn, mệt mỏi hoặc những triệu chứng khác, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá testosterone.

EAU xếp giảm cương tự phát hoặc cương buổi sáng vào nhóm triệu chứng tình dục đặc hiệu hơn của suy sinh dục khởi phát muộn.

3. Rối loạn cương

Thiếu testosterone có thể góp phần gây rối loạn cương, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất và cũng không phải nguyên nhân phổ biến nhất trong mọi trường hợp.

Rối loạn cương còn có thể liên quan đến:

• Đái tháo đường.
• Tăng huyết áp.
• Bệnh tim mạch.
• Rối loạn lipid máu.
• Béo phì.
• Hút thuốc.
• Tác dụng của thuốc.
• Stress hoặc lo âu.
• Bệnh lý thần kinh.
• Rối loạn giấc ngủ.

Do đó, không nên tự bổ sung testosterone chỉ vì gặp tình trạng cương không tốt. EAU xem rối loạn cương là một trong các triệu chứng tình dục gợi ý suy sinh dục nhưng vẫn yêu cầu phải có bằng chứng testosterone thấp để chẩn đoán.

Các dấu hiệu thiếu testosterone về thể chất

Khi testosterone thấp kéo dài, nam giới có thể xuất hiện các thay đổi về cơ, mỡ, xương và đặc điểm sinh dục. Mức độ biểu hiện phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ thiếu hormone và thời gian kéo dài.

4. Giảm sức mạnh và khối lượng cơ

Testosterone có vai trò trong duy trì mô cơ. Khi thiếu testosterone kéo dài, người bệnh có thể cảm thấy:

• Sức mạnh giảm.
• Tập luyện khó đạt hiệu quả như trước.
• Khối lượng cơ giảm.
• Khả năng vận động hoặc sức bền thể lực giảm.

EAU ghi nhận giảm hoạt động thể lực, giảm sức mạnh và giảm khả năng vận động có thể xuất hiện ở nam giới suy sinh dục.

Tuy nhiên, giảm cơ cũng có thể do tuổi tác, ít vận động, dinh dưỡng không đầy đủ hoặc nhiều bệnh mạn tính khác.

5. Tăng mỡ cơ thể

Testosterone thấp có thể đi kèm tăng tỷ lệ mỡ và giảm khối nạc. Ở chiều ngược lại, béo phì cũng có thể làm giảm hoạt động của trục dưới đồi – tuyến yên – tinh hoàn và góp phần làm testosterone thấp.

Điều này tạo ra một vòng liên quan hai chiều: béo phì có thể đi kèm testosterone thấp, trong khi thiếu testosterone lại có thể liên quan đến bất lợi về thành phần cơ thể.

Vì vậy, chỉ dựa vào béo bụng để chẩn đoán thiếu testosterone là không phù hợp.

6. Giảm lông cơ thể hoặc thay đổi đặc điểm sinh dục

Ở những trường hợp thiếu testosterone rõ rệt hoặc kéo dài, nam giới có thể gặp:

• Giảm lông mặt hoặc lông cơ thể.
• Giảm khối cơ.
• Tinh hoàn nhỏ hơn.
• Một số thay đổi ở mô vú.

Endocrine Society ghi nhận giảm lông cơ thể, giảm khối cơ và giảm kích thước tinh hoàn có thể xuất hiện khi thiếu testosterone kéo dài.

Những biểu hiện này thường có giá trị hơn khi được bác sĩ đánh giá cùng với tiền sử, khám tinh hoàn và xét nghiệm hormone.

7. Xương yếu hoặc giảm mật độ xương

Testosterone thấp kéo dài có thể ảnh hưởng sức khỏe xương và làm tăng nguy cơ giảm mật độ xương.

Testosterone và các hormone được chuyển hóa từ testosterone tham gia duy trì cấu trúc xương. Khi thiếu androgen trong thời gian dài, người bệnh có thể bị mất xương hoặc loãng xương.

Vì loãng xương thường tiến triển âm thầm, người bệnh không nhất thiết cảm nhận được triệu chứng cho đến khi xuất hiện vấn đề rõ hơn.

Dấu hiệu thiếu testosterone về tâm lý và năng lượng

Mệt mỏi, giảm động lực, tâm trạng thấp và khó tập trung có thể xuất hiện khi testosterone thấp, nhưng đây là nhóm triệu chứng ít đặc hiệu hơn.

8. Mệt mỏi và giảm năng lượng

Người bệnh có thể cảm thấy:

• Dễ mệt hơn bình thường.
• Giảm sức bền.
• Thiếu năng lượng.
• Không còn hứng thú với các hoạt động thường ngày.

Tuy nhiên, mệt mỏi cũng có thể xuất hiện do thiếu ngủ, ngưng thở khi ngủ, thiếu máu, bệnh tuyến giáp, trầm cảm, stress, bệnh gan, bệnh thận hoặc nhiều bệnh lý khác.

Do đó, mệt mỏi đơn thuần không phải bằng chứng cho thấy testosterone thấp.

9. Giảm động lực và thay đổi tâm trạng

Một số nam giới có thể cảm thấy:

• Giảm động lực làm việc.
• Ít hứng thú với các hoạt động trước đây.
• Tâm trạng xuống.
• Dễ cáu gắt.
• Cảm giác giảm sức sống.

EAU liệt kê tâm trạng thấp, giảm động lực và mệt mỏi trong nhóm triệu chứng có thể gặp ở suy sinh dục nam.

Nhưng bác sĩ cũng cần phân biệt với trầm cảm, rối loạn lo âu, stress nghề nghiệp, vấn đề gia đình hoặc thiếu ngủ.

10. Khó tập trung hoặc giảm trí nhớ

Khó tập trung và cảm giác suy giảm trí nhớ có thể đi cùng thiếu testosterone nhưng không phải dấu hiệu đặc hiệu.

EAU xếp khó tập trung và các vấn đề về trí nhớ vào nhóm triệu chứng ít đặc hiệu hơn của suy sinh dục.

Nếu chỉ có giảm tập trung mà không có bất kỳ dấu hiệu sinh dục hoặc nội tiết nào khác, cần tìm thêm những nguyên nhân phổ biến hơn trước khi quy kết cho testosterone.

Thiếu testosterone có ảnh hưởng khả năng sinh sản không?

Có thể. Một số nguyên nhân gây suy sinh dục đồng thời làm giảm sản xuất tinh trùng và ảnh hưởng khả năng sinh sản.

Endocrine Society ghi nhận giảm số lượng tinh trùng và hiếm muộn có thể xuất hiện ở nam giới suy sinh dục.

Tuy nhiên, testosterone máu và khả năng sinh tinh không hoàn toàn đồng nghĩa. Một người có testosterone trong giới hạn vẫn có thể bất thường tinh dịch đồ và ngược lại.

Khi nam giới đang mong con nhưng chậm có thai, đánh giá thường cần kết hợp:

• Tiền sử sinh sản.
• Khám nam khoa.
• Tinh dịch đồ.
• Testosterone.
• FSH, LH và các hormone khác khi có chỉ định.

Đặc biệt, testosterone ngoại sinh không phải thuốc điều trị hiếm muộn nam. Testosterone dùng từ bên ngoài có thể ức chế gonadotropin và quá trình sinh tinh, do đó EAU chống chỉ định testosterone therapy ở nam giới đang có mong muốn sinh con.

10 dấu hiệu thiếu testosterone thường được chú ý

Các biểu hiện có thể được tóm tắt như sau:

Dấu hiệu	Mức độ gợi ý
Giảm ham muốn tình dục	Gợi ý tương đối đặc hiệu
Giảm cương buổi sáng	Gợi ý tương đối đặc hiệu
Rối loạn cương	Có thể liên quan, cần tìm thêm nguyên nhân
Giảm năng lượng	Ít đặc hiệu
Giảm sức mạnh cơ	Có thể gặp
Giảm khối cơ	Có thể gặp khi kéo dài
Tăng mỡ cơ thể	Có thể liên quan
Tâm trạng thấp, giảm động lực	Ít đặc hiệu
Khó tập trung	Ít đặc hiệu
Giảm khả năng sinh sản	Cần đánh giá chuyên sâu

EAU 2026 nhấn mạnh rằng triệu chứng tình dục là nhóm triệu chứng đặc hiệu hơn, trong khi các biểu hiện như mệt mỏi, giảm năng lượng, rối loạn giấc ngủ hay khó tập trung có độ đặc hiệu thấp hơn.

Nguyên nhân nào có thể gây thiếu testosterone?

Thiếu testosterone có thể bắt nguồn từ tinh hoàn, tuyến yên – vùng dưới đồi hoặc do những bệnh lý và yếu tố chức năng làm ức chế trục nội tiết sinh dục.

Nguyên nhân tại tinh hoàn

Suy sinh dục nguyên phát xảy ra khi tinh hoàn không sản xuất đủ testosterone dù tín hiệu kích thích từ tuyến yên vẫn hiện diện.

Một số nguyên nhân có thể liên quan đến:

• Bất thường di truyền như hội chứng Klinefelter.
• Tổn thương tinh hoàn.
• Một số nhiễm trùng.
• Điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị.
• Một số bệnh lý ảnh hưởng trực tiếp đến tinh hoàn.

Nguyên nhân từ tuyến yên hoặc vùng dưới đồi

Suy sinh dục thứ phát xảy ra khi tín hiệu hormone từ não và tuyến yên đến tinh hoàn không đầy đủ.

Các tình huống bác sĩ có thể cần xem xét gồm bệnh lý tuyến yên, tăng prolactin hoặc những rối loạn của trục dưới đồi – tuyến yên – tinh hoàn. Khi testosterone thấp, việc đo LH và FSH giúp phân biệt suy sinh dục nguyên phát và thứ phát.

Đau đầu mới xuất hiện, rối loạn thị giác hoặc tăng prolactin kèm suy sinh dục có thể khiến bác sĩ cân nhắc khảo sát tuyến yên bằng hình ảnh học.

Béo phì và bệnh chuyển hóa

Béo phì là một trong những yếu tố quan trọng liên quan đến suy sinh dục chức năng ở nam giới trưởng thành.

EAU 2026 cho biết béo phì và các bệnh đồng mắc đóng vai trò nổi bật trong suy sinh dục chức năng; trong một số trường hợp, cải thiện nguyên nhân nền như giảm cân có thể giúp cải thiện trục nội tiết.

Đái tháo đường type 2, hội chứng chuyển hóa và sức khỏe tổng thể kém cũng thường liên quan đến testosterone thấp.

Thuốc và các chất ảnh hưởng hormone

Một số thuốc hoặc chất có thể làm thay đổi hoạt động của trục sinh dục. Endocrine Society đề cập opioid, corticosteroid và việc sử dụng anabolic steroid trong những yếu tố có thể liên quan đến testosterone thấp.

Đặc biệt, người từng sử dụng testosterone hoặc steroid đồng hóa để tăng cơ cần cung cấp thông tin này cho bác sĩ vì việc dùng androgen ngoại sinh có thể ức chế sản xuất testosterone và tinh trùng tự nhiên.

Dấu hiệu thiếu testosterone có phải chỉ xảy ra ở người lớn tuổi?

Nam giới trẻ tuổi vẫn có thể thiếu testosterone nếu có bệnh lý tinh hoàn, tuyến yên, yếu tố di truyền, thuốc hoặc những nguyên nhân khác.

Ở nam giới trưởng thành lớn tuổi, testosterone có thể thay đổi theo tuổi, nhưng tuổi tác đơn thuần không đủ để chẩn đoán suy sinh dục. EAU 2026 nhấn mạnh béo phì và bệnh đồng mắc có ảnh hưởng đáng kể đến testosterone, trong khi suy giảm chỉ do quá trình lão hóa khỏe mạnh thường diễn ra từ từ.

Vì vậy, không nên coi mọi biểu hiện mệt mỏi, giảm cơ hoặc suy giảm tình dục ở tuổi trung niên là “mãn dục nam” rồi tự bổ sung testosterone.

Testosterone bao nhiêu được xem là thấp?

Không có một ngưỡng duy nhất được mọi hướng dẫn sử dụng giống nhau; chẩn đoán phải kết hợp nồng độ testosterone với triệu chứng.

American Urological Association sử dụng testosterone toàn phần dưới 300 ng/dL, khoảng 10,4 nmol/L, như một ngưỡng hợp lý hỗ trợ chẩn đoán thiếu testosterone.

Trong khi đó, hướng dẫn EAU 2026 sử dụng 12 nmol/L, khoảng 350 ng/dL, làm ngưỡng tham khảo trong đánh giá suy sinh dục khởi phát muộn có triệu chứng.

Sự khác biệt này cho thấy không nên lấy một con số trên mạng để tự kết luận.

Điều quan trọng là:

• Có triệu chứng phù hợp.
• Xét nghiệm được thực hiện đúng thời điểm.
• Testosterone thấp được xác nhận lại.
• Kết quả được đọc theo phương pháp và khoảng tham chiếu phù hợp.
• Nguyên nhân được đánh giá trước khi điều trị.

Xét nghiệm testosterone lúc nào chính xác hơn?

Ở nam giới có lịch sinh hoạt thông thường, testosterone toàn phần nên được lấy vào buổi sáng, thường khoảng 7–10 giờ, và một kết quả thấp cần được xác nhận bằng lần xét nghiệm khác.

EAU 2026 khuyến nghị đo testosterone toàn phần vào khoảng 7–10 giờ sáng trong trạng thái nhịn đói, sau đó lặp lại khi kết quả thấp trước khi bắt đầu điều trị testosterone.

Endocrine Society cũng khuyến nghị xác nhận chẩn đoán bằng cách lặp lại testosterone toàn phần buổi sáng lúc đói. Tháng 7/2026, tổ chức này tiếp tục nhấn mạnh rằng chẩn đoán suy sinh dục cần dựa trên ít nhất hai xét nghiệm testosterone buổi sáng cùng với đánh giá lâm sàng.

Với người làm ca đêm, thời điểm lấy máu cần được bác sĩ điều chỉnh theo chu kỳ ngủ vì nhịp testosterone chịu ảnh hưởng của giấc ngủ.

Testosterone thấp cần xét nghiệm thêm những gì?

Khi testosterone thấp được xác nhận, bước tiếp theo là tìm nguyên nhân thay vì lập tức sử dụng testosterone.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc:

• LH: giúp đánh giá tín hiệu từ tuyến yên đến tinh hoàn.
• FSH: đặc biệt hữu ích khi đánh giá chức năng sinh sản.
• Prolactin: khi giảm ham muốn hoặc nghi ngờ suy sinh dục thứ phát.
• SHBG: khi các yếu tố làm thay đổi protein gắn testosterone có thể ảnh hưởng cách đọc testosterone toàn phần.
• Testosterone tự do hoặc testosterone tự do tính toán: trong một số trường hợp phù hợp.
• Các xét nghiệm tuyến giáp, chuyển hóa, gan hoặc thận tùy bệnh cảnh.

EAU khuyến nghị LH và FSH để phân biệt các loại suy sinh dục, đồng thời cân nhắc SHBG, testosterone tự do và prolactin dựa trên từng tình huống lâm sàng.

Có dấu hiệu thiếu testosterone thì có nên dùng testosterone ngay không?

Không. Có triệu chứng chưa đồng nghĩa với chỉ định điều trị testosterone.

Endocrine Society khuyến nghị chỉ chẩn đoán suy sinh dục khi có triệu chứng hoặc dấu hiệu phù hợp và testosterone thấp rõ ràng, lặp lại nhất quán.

Trước khi kê testosterone, bác sĩ còn cần đánh giá:

• Nguyên nhân testosterone thấp.
• Mong muốn sinh con.
• Công thức máu và hematocrit.
• Sức khỏe tuyến tiền liệt khi phù hợp.
• Bệnh tim mạch.
• Một số bệnh lý đi kèm.
• Thuốc người bệnh đang sử dụng.

Đặc biệt, nam giới đang muốn có con không nên tự dùng testosterone ngoại sinh, vì thuốc có thể ức chế quá trình sinh tinh.

Những sai lầm thường gặp khi nhận biết thiếu testosterone

Thấy mệt là cho rằng testosterone thấp

Mệt mỏi rất phổ biến và có hàng loạt nguyên nhân. Nếu không có triệu chứng tình dục hoặc những dấu hiệu nội tiết khác, testosterone không phải lúc nào cũng là nguyên nhân cần nghĩ đến đầu tiên.

Rối loạn cương là tự bổ sung testosterone

Rối loạn cương có nhiều nguyên nhân. Testosterone chỉ là một yếu tố cần đánh giá trong bức tranh sức khỏe tổng thể.

Chỉ xét nghiệm testosterone một lần

Nồng độ testosterone thay đổi theo thời điểm, tình trạng ăn uống, giấc ngủ và bệnh cấp tính. Các hướng dẫn hiện hành khuyến nghị xác nhận lại kết quả thấp trước khi chẩn đoán.

Dùng “testosterone booster” thay cho thăm khám

Sản phẩm được quảng cáo tăng testosterone không thể thay thế việc xác định nguyên nhân. Việc sử dụng hormone hoặc thuốc không rõ nguồn gốc còn có thể gây khó khăn cho quá trình đánh giá nội tiết sau này.

Tự dùng testosterone theo đơn của người khác

Testosterone là thuốc kê đơn và cần được theo dõi. Điều trị không phù hợp có thể ảnh hưởng hematocrit, khả năng sinh sản và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Các hướng dẫn chuyên ngành yêu cầu đánh giá chỉ định, chống chỉ định và theo dõi trong suốt quá trình điều trị.

Khi nào có dấu hiệu thiếu testosterone nên đi khám?

Nên khám nam khoa hoặc nội tiết khi các triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng rõ đến chất lượng sống, đặc biệt nếu xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu như:

• Giảm ham muốn rõ rệt.
• Giảm hoặc mất cương buổi sáng kéo dài.
• Rối loạn cương tái diễn.
• Giảm sức mạnh cơ không giải thích được.
• Tinh hoàn có thay đổi về kích thước.
• Hiếm muộn.
• Giảm lông cơ thể kèm các dấu hiệu nội tiết khác.
• Đau đầu hoặc thay đổi thị lực kèm dấu hiệu suy sinh dục.
• Đã từng điều trị bệnh tinh hoàn, hóa trị hoặc xạ trị.
• Đang hoặc từng sử dụng testosterone, anabolic steroid.

Nếu có đau đầu dữ dội, rối loạn thị giác hoặc các triệu chứng thần kinh bất thường kèm rối loạn nội tiết, cần được đánh giá y khoa kịp thời vì trong một số trường hợp bác sĩ phải loại trừ bệnh lý tuyến yên.

Có thể cải thiện testosterone bằng lối sống không?

Một số trường hợp testosterone thấp chức năng, đặc biệt liên quan đến béo phì hoặc bệnh chuyển hóa, có thể cải thiện khi xử lý nguyên nhân nền. Tuy nhiên, thay đổi lối sống không thay thế điều trị đối với các bệnh lý thực thể của tinh hoàn hoặc tuyến yên.

Những biện pháp có lợi cho sức khỏe hormone nói chung gồm:

• Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì.
• Tập luyện sức mạnh kết hợp vận động aerobic.
• Ngủ đủ và xử lý rối loạn giấc ngủ.
• Ăn uống đầy đủ, tránh chế độ giảm cân quá mức.
• Kiểm soát đái tháo đường và bệnh chuyển hóa.
• Hạn chế lạm dụng rượu.
• Không sử dụng testosterone hoặc anabolic steroid không có chỉ định.

EAU lưu ý rằng suy sinh dục chức năng có thể liên quan đến béo phì và bệnh đồng mắc; cải thiện nguyên nhân nền là một phần quan trọng trong xử trí trước khi cân nhắc testosterone ở những trường hợp phù hợp.

Tư vấn thiếu testosterone tại hệ sinh thái Men’s Health

Dấu hiệu thiếu testosterone cần được đánh giá cùng triệu chứng, khám lâm sàng và xét nghiệm hormone phù hợp thay vì chỉ tập trung vào một con số testosterone.

Tại hệ sinh thái Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập, các vấn đề liên quan nội tiết nam, chức năng tình dục và sức khỏe sinh sản được tiếp cận theo từng trường hợp cụ thể.

Nhà thuốc Nam khoa Men’s Health là một đơn vị trong hệ sinh thái, hỗ trợ người bệnh trong quá trình tư vấn sử dụng thuốc theo chỉ định và giải thích những vấn đề cần theo dõi. Với testosterone và các thuốc nội tiết, việc sử dụng cần có chỉ định của bác sĩ; người bệnh không nên tự mua, tự tăng liều hoặc dùng đơn thuốc của người khác.

Sự phối hợp giữa bác sĩ và dược sĩ giúp quá trình chăm sóc hướng đến tính chuyên nghiệp, an toàn, kín đáo, bảo mật thông tin và phù hợp với nhu cầu cá nhân, đồng thời hạn chế việc sử dụng hormone không cần thiết.

Dấu hiệu thiếu testosterone và những câu hỏi thường gặp

Dấu hiệu thiếu testosterone dễ nhận biết nhất là gì?

Giảm ham muốn, giảm cương tự phát hoặc cương buổi sáng và rối loạn cương là những triệu chứng tình dục có tính gợi ý cao hơn. Tuy nhiên, vẫn cần xét nghiệm để xác nhận testosterone thấp.

Mệt mỏi có phải dấu hiệu thiếu testosterone không?

Có thể, nhưng mệt mỏi là triệu chứng ít đặc hiệu. Thiếu ngủ, stress, thiếu máu, bệnh tuyến giáp, bệnh chuyển hóa và nhiều bệnh khác cũng có thể gây mệt.

Thiếu testosterone có gây rối loạn cương không?

Có thể. Testosterone thấp có thể góp phần vào rối loạn chức năng tình dục, nhưng rối loạn cương còn có nhiều nguyên nhân tim mạch, chuyển hóa, thần kinh và tâm lý.

Thiếu testosterone có làm giảm ham muốn không?

Có. Giảm ham muốn là một trong những dấu hiệu đặc hiệu hơn của suy sinh dục nam trưởng thành. Nếu triệu chứng kéo dài, nên đánh giá thêm testosterone và các nguyên nhân khác.

Thiếu testosterone có gây tăng cân, béo bụng không?

Testosterone thấp có thể đi kèm bất lợi về thành phần cơ thể, nhưng béo phì cũng có thể góp phần làm giảm testosterone. Do đó, mối quan hệ có thể diễn ra theo cả hai chiều.

Testosterone dưới 300 ng/dL có phải chắc chắn bị thiếu không?

Không. AUA sử dụng mức dưới 300 ng/dL làm ngưỡng hợp lý hỗ trợ chẩn đoán, nhưng vẫn yêu cầu kết hợp triệu chứng và kết quả xét nghiệm phù hợp. Các hướng dẫn khác có thể sử dụng ngưỡng khác.

Nên xét nghiệm testosterone lúc mấy giờ?

Với nam giới có lịch ngủ thông thường, EAU khuyến nghị xét nghiệm khoảng 7–10 giờ sáng và lúc đói. Một kết quả thấp cần được kiểm tra lại trước khi xác định chẩn đoán.

Thiếu testosterone có gây vô sinh không?

Một số nguyên nhân suy sinh dục có thể đồng thời làm giảm sinh tinh và gây hiếm muộn. Tuy nhiên, muốn đánh giá khả năng sinh sản cần thêm tinh dịch đồ và các xét nghiệm phù hợp, không chỉ testosterone.

Có thể tự bổ sung testosterone khi thấy có dấu hiệu thiếu testosterone không?

Không nên. Testosterone là thuốc kê đơn và chỉ nên dùng sau khi xác định chẩn đoán, nguyên nhân, chống chỉ định và mục tiêu điều trị. Đặc biệt, testosterone ngoại sinh có thể làm giảm sản xuất tinh trùng.

Nam giới trẻ tuổi có thể thiếu testosterone không?

Có. Các bệnh lý tinh hoàn, tuyến yên, bất thường di truyền, thuốc, anabolic steroid và một số bệnh mạn tính đều có thể gây testosterone thấp ở người trẻ.

Kết luận

Dấu hiệu thiếu testosterone đáng chú ý nhất ở nam giới là giảm ham muốn, giảm cương tự phát hoặc cương buổi sáng và có thể kèm rối loạn cương. Mệt mỏi, giảm cơ, giảm sức mạnh, tăng mỡ, giảm động lực, khó tập trung hay thay đổi tâm trạng cũng có thể xuất hiện nhưng ít đặc hiệu hơn.

Không nên chẩn đoán thiếu testosterone chỉ dựa vào triệu chứng hoặc một lần xét nghiệm. Theo các hướng dẫn chuyên ngành hiện hành, chẩn đoán cần dựa trên triệu chứng phù hợp kết hợp testosterone thấp được xác nhận bằng xét nghiệm, thường qua ít nhất hai lần đo vào buổi sáng trong điều kiện phù hợp.

Nếu các biểu hiện kéo dài, ảnh hưởng chức năng tình dục, khả năng sinh sản hoặc chất lượng sống, nam giới nên được khám để xác định nguyên nhân. Không tự dùng testosterone, thuốc nội tiết hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc, bởi điều trị phù hợp không chỉ nhằm nâng một con số testosterone mà còn phải giải quyết nguyên nhân và bảo đảm an toàn lâu dài.