Bạn đang lo lắng vì mỗi lần quan hệ với vợ, mình lại không kiềm chế được việc tưởng tượng ra người khác – đồng nghiệp xinh đẹp, người cũ, thậm chí nhân vật trong phim người lớn? Câu hỏi “luôn tưởng tượng ra người khác khi quan hệ với vợ là hiện tượng gì?” xuất hiện rất nhiều trong các diễn đàn sức khỏe nam giới và tư vấn hôn nhân.
Bạn không phải là người duy nhất. Đây không phải dấu hiệu “bệnh hoạn”, “ngoại tình trong đầu” hay “không yêu vợ”. Nhưng nếu xảy ra liên tục, gần như không thể dừng lại, nó chính là tín hiệu cảnh báo cần nhìn nhận và điều chỉnh. Bài viết này sẽ giải thích chuyên sâu từng cơ chế khoa học đằng sau hiện tượng, giúp bạn hiểu rõ tại sao não bộ lại làm như vậy, từ đó dễ dàng tìm ra giải pháp thực sự hiệu quả.
Đây Là Hiện Tượng Gì? Bình Thường Hay Đã Thành Vấn Đề?
Tưởng tượng tình dục với người khác (extradyadic sexual fantasy) là một phần hoàn toàn tự nhiên của đời sống tình dục con người. Não bộ chúng ta được thiết kế để tìm kiếm sự đa dạng nhằm duy trì hưng phấn.
Theo nghiên cứu kinh điển của Hicks & Leitenberg (2001) trên 349 người đang trong mối quan hệ lâu dài: 87% đã từng tưởng tượng về người khác trong 2 tháng gần nhất (98% ở nam giới). Khảo sát Lovehoney (2023) cũng cho thấy hơn 40% nam giới thường xuyên nghĩ đến người khác khi quan hệ.
Khi nào thì bình thường?
- Chỉ thỉnh thoảng, vài lần/tháng.
- Vẫn tập trung được vào vợ và đạt khoái cảm thực sự.
- Không gây tội lỗi hay xa cách sau quan hệ.
Khi nào cần quan tâm nghiêm túc?
- Xảy ra gần như 100% các lần quan hệ.
- Chỉ đạt cực khoái khi tưởng tượng người khác, chứ không phải nhờ vợ.
- Sau quan hệ cảm thấy trống rỗng, tội lỗi hoặc mất dần hứng thú với vợ thật.
| Tiêu chí | Bình thường | Đã thành vấn đề (cần khắc phục) |
|---|---|---|
| Tần suất | Thỉnh thoảng | Gần như mỗi lần quan hệ |
| Cơ chế kích thích | Tăng hưng phấn tạm thời | Phụ thuộc hoàn toàn vào fantasy |
| Cảm xúc sau quan hệ | Gắn kết, hài lòng | Tội lỗi, xa cách, giảm ham muốn thực tế |
| Ảnh hưởng hôn nhân | Không ảnh hưởng | Giảm sự gần gũi cảm xúc, dễ cãi vã |
Giải Thích Chi Tiết Các Nguyên Nhân Khoa Học (Tại Sao Não Bộ Lại Làm Vậy?)
Dưới đây là 5 nguyên nhân chính được giải thích theo cơ chế sinh học – tâm lý – hormone. Mỗi nguyên nhân đều có cơ sở khoa học rõ ràng để bạn dễ hình dung và nhận ra chính mình.
- Nhàm chán tình dục & hiện tượng “Habituation” của não bộ Não bộ có cơ chế thích nghi gọi là habituation (quen thuộc hóa). Khi quan hệ lặp đi lặp lại cùng một người với cùng tư thế, cùng thời gian, cùng cách thức, nồng độ dopamine (hormone khoái cảm) giảm dần. Để duy trì hưng phấn, não bộ tự động “chuyển kênh” sang hình ảnh mới mẻ hơn – đó chính là người khác trong tưởng tượng. Đây là phản xạ sinh tồn của não, giống như bạn ăn mãi một món sẽ thấy chán và thèm món mới. Nếu đời sống tình dục thiếu foreplay dài, thiếu giao tiếp, thiếu thử thách mới, hiện tượng này sẽ càng mạnh.
- Ảnh hưởng sâu sắc từ thói quen xem phim người lớn (Porn-Induced Sexual Fantasy) Phim người lớn tạo ra supernormal stimulus – kích thích vượt trội so với thực tế (nhiều góc máy, nhiều người, nhiều tư thế chỉ trong vài phút). Xem thường xuyên khiến não bộ tiết ra deltaFosB – một protein tích tụ trong hệ thống phần thưởng, giống cơ chế nghiện ma túy. Kết quả: não bộ quen với sự đa dạng cực cao, nên khi quan hệ thật (chỉ một người, chậm rãi), nó cảm thấy “không đủ mạnh” và tự động bật fantasy để bù đắp. Hiện tượng này còn được gọi là Coolidge effect ở nam giới: hưng phấn tăng vọt khi “đối tác” thay đổi (dù chỉ trong đầu).
- Stress mãn tính và rối loạn trục hormone HPA – HPG Stress kéo dài kích hoạt trục HPA (hypothalamus – tuyến yên – thượng thận), làm cortisol (hormone stress) tăng cao liên tục. Cortisol cao sẽ ức chế trực tiếp trục HPG (hypothalamus – tuyến yên – tinh hoàn) bằng cách giảm tiết GnRH → giảm LH và FSH → testosterone giảm mạnh. Testosterone thấp làm giảm khả năng hưng phấn với vợ thực tế. Lúc này, não bộ dùng tưởng tượng người khác như một “liều kích thích nhanh” để bù đắp tạm thời. Đây là lý do nhiều nam giới stress công việc lại càng hay tưởng tượng mạnh hơn khi quan hệ.
- Thiếu gắn kết cảm xúc và nhu cầu intimacy chưa được đáp ứng Theo lý thuyết gắn kết (Attachment Theory), con người cần cả hai loại intimacy: thể chất và cảm xúc. Nếu vợ chồng ít nói chuyện tâm sự, ít ôm ấp ngoài “chuyện ấy”, ít khen ngợi, não bộ sẽ vô thức tìm “người lý tưởng” trong tưởng tượng – người luôn hiểu mình, luôn hấp dẫn, không cãi vã. Fantasy lúc này trở thành nơi an toàn để thỏa mãn nhu cầu cảm xúc đang thiếu hụt trong hôn nhân thực tế.
- Lo âu hiệu suất (Performance Anxiety) và các yếu tố tâm lý sâu Nhiều nam giới lo lắng “không làm vợ thỏa mãn”, “thời gian ngắn”, “cương không cứng”… Sự lo lắng này khiến não bộ tránh tập trung vào thực tế (vì sợ thất bại) và chuyển sang fantasy – nơi không có áp lực, không bị đánh giá. Đây gần giống cơ chế của OCD tình dục nhẹ: suy nghĩ lặp lại mà không kiểm soát được.
Tác Hại Nếu Để Tình Trạng Kéo Dài
- Giảm chất lượng quan hệ thực sự, dễ dẫn đến xuất tinh sớm hoặc khó đạt cực khoái.
- Vợ cảm nhận được sự “vắng mặt” cảm xúc → giảm gắn kết, tăng khoảng cách.
- Tự ti, tội lỗi, trầm cảm nhẹ và vòng luẩn quẩn: càng tưởng tượng càng khó quay lại với vợ.
- Nguy cơ cao chuyển sang ngoại tình thực tế nếu không can thiệp kịp thời.
Cách Khắc Phục Hiệu Quả – Từ Tự Làm Đến Chuyên Sâu
- Thực hành mindfulness tình dục: Trong lúc quan hệ, tập trung hoàn toàn vào 5 giác quan (nhìn mắt vợ, nghe tiếng thở, cảm nhận da thịt, mùi hương, vị hôn). Hít sâu 4-7-8 mỗi khi ý nghĩ lạc hướng.
- “Reset” não bộ: Giảm porn ít nhất 30-60 ngày, thay bằng foreplay dài 15-20 phút, thử tư thế mới, đồ chơi tình dục an toàn, hẹn hò lãng mạn.
- Cải thiện hormone: Tập gym nặng 4-5 buổi/tuần, ngủ đủ 7-8 tiếng, ăn giàu kẽm & omega-3, quản lý stress bằng thiền hoặc yoga.
- Tăng gắn kết cảm xúc: Dành 20 phút mỗi tối nói chuyện không điện thoại, ôm hôn thường xuyên ngoài chuyện ấy.
- Nếu sau 4-6 tuần vẫn không cải thiện: Khám nam khoa để kiểm tra testosterone, cortisol và tư vấn tâm lý tình dục.
Chia Sẻ Từ Nhà Thuốc Nam Khoa Men’s Health
Theo chia sẻ từ Nhà Thuốc Nam Khoa Men’s Health – địa chỉ uy tín hàng đầu về sức khỏe sinh lý nam giới tại Việt Nam: “Tưởng tượng người khác khi quan hệ là hiện tượng phổ biến và không phải lúc nào cũng là vấn đề. Tuy nhiên, khi trở thành thói quen cố định, nó thường xuất phát từ stress mãn tính, thói quen phim người lớn, nhàm chán tình dục hoặc thiếu gắn kết cảm xúc.
Nhiều quý ông sau khi được tư vấn và điều chỉnh lối sống tại đây đã lấy lại được sự tập trung hoàn toàn vào vợ, cải thiện rõ rệt cả ham muốn lẫn chất lượng quan hệ. Chúng tôi luôn khuyên các cặp đôi nên coi ‘chuyện ấy’ là cơ hội gắn kết sâu sắc nhất, thay vì để não bộ chạy theo những hình ảnh ảo.”
